Co warto suplementować przed sezonem jesienno-zimowym?
Jesień i zima to okres, w którym zdecydowanie częściej zmagamy się
z infekcjami górnych dróg oddechowych. Krótsze dni, mniej czasu spędzanego na świeżym powietrzu, sezonowe zmiany diety oraz większa ekspozycja na wirusy sprawiają, że wiele osób zaczyna szukać preparatów „na odporność”. Warto jednak podkreślić, że nie istnieje suplement, który w kilka dni „wzmocni” układ odpornościowy. Znacznie większe znaczenie ma to, czy organizm przez cały czas otrzymuje odpowiednią ilość składników niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego. Suplementacja powinna więc przede wszystkim uzupełniać niedobory
i wspierać prawidłowe żywienie, a nie zastępować dobrze zbilansowaną dietę.
Witamina D – szczególnie ważna jesienią i zimą
Jednym z najważniejszych składników, na które warto zwrócić uwagę przed sezonem jesienno-zimowym, jest witamina D. W Polsce w okresie od jesieni do wczesnej wiosny synteza skórna witaminy D jest bardzo ograniczona, dlatego u wielu osób konieczna jest jej suplementacja (a u dużej części populacji przez cały rok). Witamina D bierze udział nie tylko w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej, ale również w funkcjonowaniu układu odpornościowego. Jej niedobór w populacji osób dorosłych jest nadal dość powszechny. Suplementacja witaminy D powinna być indywidualnie dobrana do stanu fizjologicznego, z uwzględnieniem m.in. wieku, masy ciała, diety, ekspozycji na słońce oraz stężenia 25(OH)D we krwi. Szczególnie istotna może być kontrola stężenia witaminy D u osób z otyłością, zaburzeniami wchłaniania czy chorobami przewlekłymi.
Kwasy tłuszczowe omega-3
Kwasy omega-3 (głównie EPA i DHA) uczestniczą w regulacji odpowiedzi zapalnej i są prekursorami związków zaangażowanych m.in. w wygaszanie procesów zapalnych. Ich głównym źródłem w diecie są tłuste ryby morskie. Jeżeli ryby pojawiają się na talerzu rzadko, warto rozważyć suplementację preparatem zawierającym EPA i DHA. U zdrowych osób dorosłych często rekomenduje się spożycie min. 250 mg EPA + DHA dziennie, przy czym zapotrzebowanie może być inne w określonych grupach osób i powinno być oceniane indywidualnie. Wybierając suplement, warto zwrócić uwagę nie tylko na ilość „oleju rybiego” podaną na opakowaniu, ale przede wszystkim na rzeczywistą zawartość EPA i DHA w dziennej porcji.
Odporność zaczyna się również w jelitach
Układ odpornościowy pozostaje w ścisłym związku z mikrobiotą jelitową. Dlatego jesienią warto zadbać nie tylko o suplementy, ale przede wszystkim o sposób żywienia wspierający różnorodność mikroorganizmów jelitowych. Podstawą powinna być dieta bogata w różne źródła błonnika: warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, nasiona roślin strączkowych, orzechy
i nasiona.
Czy warto przyjmować probiotyki?
Probiotyki mogą być pomocne w określonych sytuacjach, jednak ich działanie jest szczepozależne. Nie można więc zakładać, że każdy preparat opisany jako „probiotyk na odporność” będzie działał w taki sam sposób. Niektóre szczepy badano pod kątem wpływu na częstość lub czas trwania infekcji dróg oddechowych, jednak efekty nie są identyczne dla wszystkich preparatów. Dlatego probiotyk najlepiej wybierać na podstawie konkretnych badań dotyczących danego szczepu, a nie jedynie liczby bakterii podanej na opakowaniu. Probiotykoterapia może mieć szczególne znaczenie również w okresie antybiotykoterapii, ale w tym przypadku również warto wybierać szczepy o udokumentowanym działaniu.
Colostrum
Colostrum, czyli siara bydlęca, zawiera m.in. czynniki wzrostu, laktoferynę oraz inne biologicznie aktywne związki. Preparaty z colostrum cieszą się dużą popularnością przed sezonem infekcyjnym.
Istnieją badania sugerujące możliwy korzystny wpływ colostrum na niektóre parametry odporności.
Dlatego u zdrowej osoby dorosłej colostrum można traktować raczej jako opcjonalne uzupełnienie, a nie podstawowy element profilaktyki infekcji.
