Psychobiotyki a depresja – jakie szczepy warto rozważyć?
Psychobiotyki to mikroorganizmy, które mogą wpływać na zdrowie psychiczne poprzez oś mikrobiota–jelito–mózg. W najnowszym przeglądzie systematycznym z 2025 roku zestawiono badania związane z zastosowaniem psychobiotyków. Probiotykami najczęściej stosowanymi w badaniach były bakterie z rodzajów Lactobacillus i Bifidobacterium, ale są również doniesienia o probiotykach/postbiotykach „nowej generacji”, takich jak Akkermansia muciniphila czy Christensenella minuta.
W przeglądzie systematycznym wyróżniono dwa szczepy: Lactiplantibacillus plantarum 299v oraz Bifidobacterium breve CCFM1025. Badania na pacjentach z depresją pokazały, że po suplementacji obserwowano znaczną poprawę ocenianą w skalach depresji, a w przypadku części interwencji uwzględniano także markery stresu i parametry zapalne. Badania wskazują również na związek obecności objawów żołądkowo-jelitowych i wystąpienia depresji.
Dużą część przeglądu systematycznego stanowią prace dotyczące L. plantarum, a dokładniej kilku różnych szczepów tego gatunku, m.in. JYLP-326, CR12, P72, 299v, GM11. Szczepy te badano w kontekście poprawy nastroju, snu, zmniejszenia lęku oraz poprawy funkcji poznawczych, a w modelach zwierzęcych – zachowań w warunkach stresowych interpretowanych jako zaburzenia depresyjno-lękowe. Wśród Bifidobacterium breve najbardziej obiecującym jest CCFM1025, opisywany jako szczep o wysokiej skuteczności w obszarze zaburzeń snu w kontekście depresji.
Kilka badań dotyczy również probiotyków/postbiotyków nowej generacji. W modelach zwierzęcych podawanie Akkermansia muciniphila (ATCC BAA-835) wiązało się ze zmniejszeniem zachowań o charakterze depresyjnym, a równolegle obserwowano zmiany w układzie serotoninergicznym. Z kolei w modelu stresu społecznej porażki suplementacja Christensenella minuta DSM 32891 była powiązana ze zmniejszeniem zachowań depresyjno-lękowych oraz z osłabieniem komponentu zapalnego.
Źródło
Śliwka A, Polak-Berecka M, Zdybel K, Zelek-Molik A, Waśko A. Psychobiotics in Depression: Sources, Metabolites, and Treatment – A Systematic Review. Nutrients. 2025 Jun 27;17(13):2139. doi: 10.3390/nu17132139. PMID: 40647242; PMCID: PMC12252283.
