Czym są mykobiotyki?
Mykobiotyki to termin używany do opisania preparatów łączących komponent „grzybowy” o potencjale prebiotycznym (np. polisacharydy/
β-glukany z grzybów jadalnych i leczniczych) z probiotykiem bakteryjnym.
W ujęciu funkcjonalnym jest to odmiana synbiotyku, w której szczególny nacisk kładzie się na udział składników pochodzenia grzybowego. Takie rozumienie „mykobiotyków” pojawia się w materiałach opisujących koncepcję łączenia ekstraktów grzybowych (jako źródeł polisacharydów)
z określonymi szczepami probiotycznymi.
Dla porządku warto rozróżnić mykobiotę (mykobiom jelitowy) od „mykobiotyków”. Mykobiom oznacza naturalną społeczność grzybów zasiedlających przewód pokarmowy (m.in. gatunki z rodzaju Candida czy Saccharomyces). Choć grzyby stanowią niewielki odsetek całej mikrobioty jelitowej, mogą istotnie wpływać na homeostazę immunologiczną, integralność bariery śluzówkowej oraz procesy zapalne, zarówno bezpośrednio, jak i poprzez interakcje z bakteriami oraz układem odpornościowym.
Racjonalne uzasadnienie koncepcji „myko-synbiotyku” opiera się przede wszystkim na polisacharydach ściany komórkowej grzybów, w tym
β-glukanach. Z jednej strony mogą one pełnić rolę substratów podlegających fermentacji, a więc potencjalnie wpływać na skład
i aktywność mikrobioty (np. sprzyjając produkcji krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, SCFA). Z drugiej strony β-glukany są dobrze opisane jako cząsteczki immunomodulujące, rozpoznawane przez receptory odporności wrodzonej. W przeglądach naukowych podkreśla się jednak, że siła i kierunek efektu zależą od struktury β-glukanów, dawki, czasu stosowania oraz cech badanej populacji.
„Mykobiotyk” nie stanowi obecnie ugruntowanej kategorii regulacyjnej ani standardowego terminu naukowego – to raczej nazwa koncepcji. Dlatego ocenę takich preparatów warto prowadzić według tych samych kryteriów, co w przypadku probiotyków i synbiotyków: znaczenie mają dokładnie zidentyfikowane szczepy, dawka (CFU), jakość i standaryzacja frakcji grzybowej (np. zawartość β-glukanów), dostępność badań klinicznych oraz profil bezpieczeństwa, szczególnie u osób z immunosupresją lub ciężkimi chorobami przewlekłymi.
