Jak wspierać prawidłową pracę jelit przy zaparciach?
Leczenie zaparć zawsze warto zacząć od zmiany stylu życia
Leczenie zaparć powinno być dostosowane do przyczyny, wieku pacjenta, czasu trwania objawów i obecności chorób współistniejących. Podstawą postępowania są zwykle działania niefarmakologiczne: modyfikacja diety, odpowiednie nawodnienie oraz regularna aktywność fizyczna. W diecie szczególne znaczenie ma błonnik pochodzący z warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych. Błonnik zwiększa objętość mas kałowych, wspiera pasaż jelitowy i może ułatwiać regularne wypróżnienia, jednak jego ilość powinna być zwiększana stopniowo, zwłaszcza u osób z wrażliwym przewodem pokarmowym. Ważnym elementem jest również nawodnienie. Niedostateczna podaż płynów może sprzyjać twardnieniu stolca, co nasila dyskomfort i błędne koło wstrzymywania wypróżnień. U części pacjentów znaczenie ma także siedzący tryb życia, ponieważ aktywność fizyczna wspiera motorykę przewodu pokarmowego. Regularny ruch nie musi zawsze oznaczać intensywnego treningu; korzystne mogą być również spacery, ćwiczenia ogólnorozwojowe czy codzienna większa aktywność spontaniczna.
Leczenie farmakologiczne
U osób dorosłych, jeśli zmiana stylu życia nie wystarcza, lekarz może rozważyć preparaty zwiększające objętość stolca, środki zmiękczające lub środki osmotyczne. W bardziej opornych przypadkach stosuje się leki wpływające na wydzielanie płynów w jelicie lub motorykę przewodu pokarmowego. Wybór leczenia zależy od rozpoznania, skuteczności wcześniejszych metod, przeciwwskazań i tolerancji działań niepożądanych.
Zaparcia nie powinny być bagatelizowane, zwłaszcza gdy pojawiają się nagle, utrzymują się mimo zmian dietetycznych lub towarzyszą im objawy alarmowe. Skuteczna terapia zaczyna się od ustalenia, czy mamy do czynienia z zaparciem czynnościowym, idiopatycznym czy wtórnym, bo dopiero wtedy można dobrać właściwe postępowanie.
Źródło
- Diaz S, Bittar K, Hashmi MF, Mendez MD. Constipation. StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; updated 2023 Nov 12. NCBI Bookshelf.
