Agoniści GLP-1 a mikrobiota jelitowa – co mówią badania?
Leki będące agonistami receptora GLP-1 (GLP-1RAs) są dziś jedną
z najważniejszych grup w leczeniu cukrzycy typu 2 i otyłości. Ich główne działanie polega na poprawie kontroli glikemii, zmniejszeniu apetytu oraz redukcji masy ciała. Coraz częściej pojawia się jednak pytanie, czy część ich korzystnych efektów może być związana ze zmianami w mikrobiocie jelitowej.
Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego w Gdańsku przeprowadzili systematyczny przegląd badań, aby ocenić, czy analogi i agoniści GLP-1 wpływają na skład i różnorodność bakterii jelitowych. Analiza objęła 38 badań, zarówno na modelach zwierzęcych, jak i u ludzi, w których oceniano zmiany mikrobioty po zastosowaniu takich leków jak liraglutyd, eksenatyd, dulaglutyd czy semaglutyd. Najwięcej danych dotyczyło liraglutydu. W wielu badaniach obserwowano wzrost bakterii uznawanych za korzystne metabolicznie, w tym Akkermansia muciniphila, Butyricimonas czy niektórych Lactobacillus. Takie zmiany często wiązane są z uszczelnieniem bariery jelitowej, mniejszym stanem zapalnym oraz poprawą metabolizmu glukozy i lipidów.
W przypadku eksenatydu i dulaglutydu wyniki były bardziej zróżnicowane.
W badaniach na zwierzętach obserwowano wyraźniejsze zmiany w kierunku „korzystnego” profilu mikrobioty, natomiast u ludzi efekty były słabsze i mniej jednoznaczne. Z kolei dla semaglutydu niektóre prace wykazywały poprawę składu mikrobioty, ale inne sugerowały nawet spadek jej różnorodności. Autorzy podkreślają, że nadal nie wiadomo, czy zmiany w mikrobiocie są bezpośrednim efektem działania leków, czy raczej wynikiem poprawy masy ciała, diety i parametrów metabolicznych w trakcie terapii. Obecne dane wskazują na istnienie zależności między terapią GLP-1 a mikrobiotą jelitową, ale nie pozwalają jeszcze na jednoznaczne wnioski kliniczne.
Źródło
- Gofron KK, Wasilewski A, Małgorzewicz S. Effects of GLP-1 Analogues and Agonists on the Gut Microbiota: A Systematic Review. Nutrients. 2025 Apr 9;17(8):1303. doi: 10.3390/nu17081303. PMID: 40284168; PMCID: PMC12029897.
