Suplementacja GOS – kiedy galaktooligosacharydy mogą wspierać jelita?
Galaktooligosacharydy, czyli GOS, należą do prebiotyków – składników żywności, które nie są trawione w górnym odcinku przewodu pokarmowego, ale mogą być wykorzystywane przez korzystne bakterie jelitowe. Szczególnie dobrze opisano ich wpływ na wzrost liczebności bakterii z rodzaju Bifidobacterium, dlatego GOS określa się często jako składnik o działaniu bifidogennym.
Jaka jest rola GOS w organizmie?
GOS naturalnie występują m.in. w mleku matki i niektórych produktach roślinnych, ale w praktyce klinicznej i dietetycznej najczęściej mówi się o ich suplementacji. Ich działanie polega głównie na selektywnej fermentacji
w jelicie grubym. W wyniku tego procesu powstają krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, takie jak octan, propionian i maślan, które wspierają środowisko jelitowe, odżywiają komórki nabłonka jelita i mogą wpływać na pH treści jelitowej, sprzyjając wzrostowi liczebności komensalnych bakterii jelitowych.
GOS a zaburzenia gastroenterologiczne
Suplementacja GOS może być szczególnie ważna dla osób z zaburzeniami czynnościowymi przewodu pokarmowego. Badania kliniczne wskazują, że GOS mogą zwiększać częstość wypróżnień i korzystnie modyfikować skład mikrobioty u osób z zaparciami czynnościowymi. Nie oznacza to jednak, że GOS będą odpowiednie dla każdego pacjenta z zaparciami. Podobnie jak
w przypadku błonnika, najpierw należy ocenić przyczynę objawów, zwłaszcza gdy zaparcia pojawiły się nagle, są nasilone lub towarzyszą im objawy alarmowe. GOS badano również u pacjentów z zespołem jelita nadwrażliwego (IBS). W jednym z badań wykazano, że suplementacja GOS zwiększała liczebność bifidobakterii i łagodziła niektóre objawy IBS. Warto jednak podkreślić, że GOS należą do fermentujących węglowodanów, dlatego u części osób wrażliwych mogą nasilać wzdęcia, przelewania, gazy lub dyskomfort. Z tego powodu suplementację najlepiej rozpoczynać od małej dawki i stopniowo ją zwiększać, obserwując tolerancję.
Przemyślana suplementacja GOS może wspierać mikrobiotę, zwiększyć liczebność komensalnych bifidobakterii i poprawiać parametry wypróżnień, jednak ich zastosowanie powinno być indywidualne, zależne od objawów, tolerancji, rozpoznania oraz całego modelu żywienia.
Źródła
- 1. Schoemaker M.H. i wsp. Prebiotic Galacto-Oligosaccharides Impact Stool Frequency and Fecal Microbiota in Self-Reported Constipated Adults: A Randomized Clinical Trial. Nutrients. 2022;14(2):309.
- Silk D.B.A. i wsp. Clinical trial: the effects of a trans-galactooligosaccharide prebiotic on faecal microbiota and symptoms in irritable bowel syndrome. Aliment Pharmacol Ther. 2009;29(5):508–518.
- So D. i wsp. Dietary fiber intervention on gut microbiota composition in healthy adults: a systematic review and meta-analysis. Am J Clin Nutr. 2018;107(6):965–983.
- Wilson B. i wsp. β-Galactooligosaccharide in Conjunction With Low FODMAP Diet in Irritable Bowel Syndrome. Neurogastroenterol Motil. 2020.
