Czym są psychobiotyki?
Psychobiotyki to wyselekcjonowane mikroorganizmy o właściwościach probiotycznych, które mogą korzystnie wpływać na funkcjonowanie osi mikrobiota-jelito-mózg i wybrane objawy psychiczne, m.in. nastrój, lęk czy reakcję na stres. Klasyczna, często cytowana definicja podkreśla, że są to „żywe organizmy”, które po spożyciu w adekwatnej dawce przynoszą korzyść zdrowotną u osób z problemami psychicznymi. W kontekście Ogólnopolskiego Dnia Walki z Depresją (23 lutego) warto wspomnieć o tym, że psychobiotyki mogą stanowić element wspierający proces leczenia, szczególnie u osób z towarzyszącymi objawami jelitowymi, wysoką reaktywnością stresową lub cechami dysbiozy.
Mechanizmy działania psychobiotyków są wielopoziomowe i obejmują:
- Pozytywny wpływ na cytokiny prozapalne, które są powiązane z ryzykiem i przebiegiem depresji;
- Uszczelnienie bariery jelitowej oraz potencjalne zmniejszanie przepuszczalności jelit i sygnałów prozapalnych;
- Zmniejszenie wydzielania kortyzolu i modulacja odpowiedzi stresowej;
- Zwiększenie syntezy metabolitów i mediatorów neuroaktywnych, m.in. krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych.
Przeglądy systemowe i metaanalizy wskazują, że interwencje psychobiotyczne mogą łagodzić nasilenie objawów depresyjnych i lękowych u części badanych. W praktyce klinicznej psychobiotyk powinien być dobierany według konkretnego szczepu i dawki (CFU), a decyzję warto osadzić w szerszym planie: psychoterapia, farmakoterapia (jeśli wskazana), sen, aktywność fizyczna, dieta przeciwzapalna i higiena stresu.
Źródło
- Dinan TG, Stanton C, Cryan JF. Psychobiotics: a novel class of psychotropic. Biol Psychiatry. 2013 Nov 15;74(10):720-6. doi: 10.1016/j.biopsych.2013.05.001. Epub 2013 Jun 10. PMID: 23759244.
