Co to jest endotoksemia metaboliczna?
Endotoksemia metaboliczna
W kontekście zdrowia metabolicznego i chorób cywilizacyjnych coraz częściej pojawia się pojęcie endotoksemii metabolicznej. Zjawisko to jest związane z obecnością niewielkich ilości lipopolisacharydu (LPS) we krwiobiegu. LPS jest składnikiem ściany komórkowej bakterii Gram-ujemnych i w odpowiednich warunkach może aktywować odpowiedź zapalną. W przeciwieństwie do ostrej infekcji nie mówimy tu o gwałtownym, ciężkim stanie zapalnym, lecz o przewlekłej, niskonasilonej stymulacji układu odpornościowego, wiązaną od lat z zaburzeniami metabolicznymi.
Skąd bierze się ten problem?
Jedna z hipotez zakłada, że jest to wypadkowa zmian w składzie mikrobioty, osłabienia bariery jelitowej i czynników dietetycznych. Szczególnie często analizuje się wpływ diety wysokotłuszczowej, która może sprzyjać wzrostowi stężenia LPS oraz jego transportowi z udziałem chylomikronów. Jeśli bariera jelitowa działa mniej skutecznie, większa ilość bakteryjnych składników może przedostawać się poza światło jelita i aktywować receptory odporności wrodzonej. W efekcie nasila się produkcja mediatorów zapalnych,
a organizm pozostaje w stanie przewlekłej gotowości zapalnej.
Endotoksemia a choroby metaboliczne
Endotoksemia metaboliczna często pojawia się w kontekście otyłości, insulinooporności, cukrzycy typu 2 oraz chorób sercowo-naczyniowych. Choć wiele danych wspiera związek między LPS a zaburzeniami metabolicznymi, współczesne przeglądy zwracają uwagę, że pomiar LPS jest metodologicznie trudny, a biologiczne znaczenie krążącego LPS nadal jest przedmiotem dyskusji. Nie wszystko zostało więc ostatecznie rozstrzygnięte. Mimo to sam kierunek badań pozostaje bardzo ważny, bo pokazuje, że metabolizm nie zależy wyłącznie od kalorii, lecz także od interakcji między dietą, mikrobiotą, barierą jelitową i odpornością. Warto jest podkreślić, że zdrowie metaboliczne zaczyna się dużo wcześniej niż w nieprawidłowych wynikach glukozy czy lipidogramu. To proces, w którym ogromną rolę odgrywają jakość diety, stan jelit i przewlekły stan zapalny o małym nasileniu. Endotoksemia metaboliczna może być jednym z mechanizmów, które łączą te elementy w spójną całość.
Źródło
- Boutagy NE, et al. Metabolic endotoxemia with obesity: Is it real and is it relevant? Biochimie. 2016. PMID: 26133659.
- Fuke N, et al. Regulation of Gut Microbiota and Metabolic Endotoxemia with Dietary Factors. Nutrients. 2019. PMID: 31547555.
