Probiotyki jako żywe nośniki analoga GLP-1 – nowy pomysł na terapię cukrzycy typu 2
Analogi receptora GLP-1 to jedna z najskuteczniejszych grup leków
w cukrzycy typu 2 (T2DM). Z jednej strony poprawiają kontrolę glikemii, wspierają wrażliwość na insulinę, z drugiej wpływają na wydzielanie hormonów trzustkowych. Problem w tym, że naturalny GLP-1 ma w krążeniu bardzo krótki czas półtrwania (rzędu minut). To właśnie dlatego większość terapii opiera się na cząsteczkach „odporniejszych” lub podawanych
w formie iniekcji, co bywa barierą dla pacjentów.
Przełomowy pomysł
W badaniu przeprowadzonym przez Wanga i wsp. zaproponowano inne podejście, czyli doustne dostarczanie zmodyfikowanego GLP-1 (mGLP-1)
z wykorzystaniem probiotyku jako nośnika. Autorzy skonstruowali proteazooporną wersję GLP-1, m.in. z modyfikacją sekwencji (dodanie argininy), aby zwiększyć stabilność i „utrzymać” integralność cząsteczki po uwolnieniu w organizmie. Następnie wykorzystali modelowy szczep Lactobacillus plantarum WCFS1 jako biologiczny system dostarczania leku, w którym bakterie zostały genetycznie zaprogramowane tak, by konstytutywnie wytwarzać i wydzielać mGLP-1 w jelicie.
Dlaczego probiotyk?
Autorzy podkreślają kilka cech bakterii kwasu mlekowego, które powodują, że są one dobrym materiałem na nośnik leku: są uważane za bezpieczne, potrafią przechodzić przez przewód pokarmowy, kolonizować nabłonek jelitowy oraz chronić wrażliwe cząsteczki przed degradacją w niekorzystnym środowisku przewodu pokarmowego. W praktyce probiotyk staje się „mikrofabryką”, która dostarcza substancję aktywną lokalnie i w sposób bardziej fizjologiczny niż jednorazowa dawka leku.
Najważniejsze są jednak wyniki badań. W modelu zwierzęcym doustne podawanie zmodyfikowanego L. plantarum produkującego mGLP-1 wiązało się z poprawą cech metabolicznych cukrzycy. Autorzy opisują m.in. spadek stężenia glukagonu, wzrost odsetka komórek β w trzustce oraz poprawę insulinowrażliwości. To sugeruje, że strategia „probiotyk + mGLP-1” może nie tylko obniżać glikemię, ale też sprzyjać korzystnym zmianom w osi jelito-trzustka.
Źródło
- Wang Q, Guo H, Mao W, Qian X, Liu Y. The Oral Delivery System of Modified GLP-1 by Probiotics for T2DM. Pharmaceutics. 2023 Apr 10;15(4):1202. doi: 10.3390/pharmaceutics15041202. PMID: 37111687; PMCID: PMC10143976.
