Choroba hemoroidalna – czy jej patogeneza może być związana z mikrobiotą jelitową?
Choroba hemoroidalna jest najczęściej kojarzona z przewlekłymi zaparciami, nadmiernym parciem podczas defekacji, siedzącym trybem życia, ciążą oraz zwiększonym ciśnieniem w jamie brzusznej. Jej patogeneza jest jednak wieloczynnikowa i może obejmować również zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, nieprawidłową koordynację mięśni dna miednicy, miejscowy stan zapalny oraz zmiany w składzie i aktywności mikrobioty jelitowej. Autorzy artykułu opublikowanego w Journal of Clinical Medicine przedstawili hipotezę, zgodnie z którą dysbioza jelitowa może uczestniczyć w rozwoju lub podtrzymywaniu choroby hemoroidalnej.
Guzki krwawnicze są prawidłową strukturą anatomiczną
Guzki krwawnicze, potocznie określane jako hemoroidy, stanowią fizjologiczny element kanału odbytu. Są zbudowane z naczyń krwionośnych, tkanki łącznej oraz włókien mięśniowych i uczestniczą w utrzymaniu szczelności odbytu. O chorobie hemoroidalnej mówi się dopiero wówczas, gdy dochodzi do ich patologicznego powiększenia, przemieszczenia oraz wystąpienia objawów klinicznych. Do najczęstszych dolegliwości należą krwawienie podczas wypróżnienia, świąd, pieczenie, ból, uczucie dyskomfortu oraz wypadanie guzków poza kanał odbytu. W przebiegu choroby może dochodzić do zwiększenia przepływu krwi w naczyniach hemoroidalnych, zaburzeń odpływu żylnego oraz osłabienia struktur podporowych. Obserwuje się także degenerację włókien kolagenowych
i sprężystych, zmiany w obrębie mięśnia podłużnego odbytu, poszerzenie naczyń oraz niekiedy rozwój zakrzepicy.
Znaczenie zaparć i zaburzeń defekacji
Jednym z najważniejszych czynników sprzyjających rozwojowi choroby hemoroidalnej są przewlekłe zaparcia. Powtarzające się intensywne parcie prowadzi do wzrostu ciśnienia w jamie brzusznej oraz zwiększonego obciążenia naczyń i tkanek kanału odbytu. Istotne znaczenie może mieć również dyssynergia mięśni dna miednicy, czyli zaburzenie koordynacji mechanizmów odpowiedzialnych za prawidłową defekację. W warunkach fizjologicznych podczas wypróżnienia dochodzi do rozluźnienia zwieraczy
i mięśni dna miednicy. U osób z dyssynergią mięśnie te mogą pozostawać nadmiernie napięte lub ulegać paradoksalnemu skurczowi, co utrudnia oddanie stolca i nasila konieczność parcia.
Hemoroidy a dysbioza jelitowa
Autorzy publikacji sugerują, że dodatkowym elementem tego mechanizmu może być dysbioza jelitowa. Zaburzenia mikrobioty mogą wpływać na motorykę jelit, konsystencję stolca, funkcjonowanie bariery jelitowej oraz aktywność układu odpornościowego. Możliwe jest zatem powstawanie mechanizmu błędnego koła. Dysbioza może sprzyjać zaparciom
i miejscowej odpowiedzi zapalnej. Zaburzenia defekacji zwiększają ciśnienie w obrębie kanału odbytu, a przewlekłe przeciążenie tkanek przyczynia się do nasilenia objawów choroby hemoroidalnej. Obecnie nie można jednak jednoznacznie stwierdzić, czy zmiany w mikrobiocie stanowią przyczynę choroby, jej konsekwencję czy też jeden z czynników współtowarzyszących.
Źródło
- Palumbo V.D. i wsp. Altered Gut Microbic Flora and Haemorrhoids: Could They Have a Possible Relationship? Journal of Clinical Medicine. 2023;12(6):2198. DOI: 10.3390/jcm12062198.
