Grzybowe β-glukany – co sprawia, że są tak interesujące?
W ostatnich latach coraz większą uwagę zwraca się na naturalne związki bioaktywne, które mogą wspierać funkcjonowanie organizmu na wielu poziomach. Do tej grupy należą β-glukany pochodzenia grzybowego, czyli polisacharydy obecne przede wszystkim w ścianie komórkowej drożdży
i grzybów. Choć od dawna są one przedmiotem badań naukowych, obecnie szczególnie podkreśla się ich potencjalny wpływ na układ odpornościowy, równowagę zapalną oraz ogólną odporność organizmu na czynniki stresowe.
Czym są β-glukany?
β-glukany to naturalne polisacharydy zbudowane z cząsteczek glukozy, które stanowią ważny element ściany komórkowej grzybów i drożdży.
W grzybach dominują głównie struktury β-(1,3)-D-glukanu
z odgałęzieniami β-(1,6) i właśnie ta budowa odróżnia je od β-glukanów obecnych np. w owsie czy jęczmieniu. Szczególnie istotne są grzybowe
β-(1,3)/(1,6)-D-glukany, które wykazują zdolność do interakcji z komórkami układu immunologicznego.
Wsparcie układu immunologicznego
Jednym z najlepiej opisanych mechanizmów działania β-glukanów jest ich kontakt z receptorami obecnymi na powierzchni komórek odpornościowych, takich jak makrofagi, neutrofile czy komórki dendrytyczne. Dzięki temu mogą one wpływać na aktywację wrodzonej odpowiedzi immunologicznej, a także na komunikację między odpornością wrodzoną a nabytą. Warto również zaznaczyć, że β-glukany pochodzenia grzybowego mogą mieć znaczenie nie tylko immunologiczne. Coraz częściej analizuje się ich potencjalny wpływ na regulację stanu zapalnego, ochronę bariery jelitowej oraz pośrednie oddziaływanie na mikrobiotę jelitową. To szczególnie interesujące, ponieważ jelita i układ odpornościowy są ze sobą ściśle powiązane, a utrzymanie ich równowagi ma duże znaczenie dla zdrowia metabolicznego i ogólnego dobrostanu.
Czy wszystkie β-glukany będą działać tak samo?
Nie wszystkie β-glukany są jednak takie same. Ich aktywność biologiczna zależy od źródła, stopnia oczyszczenia, masy cząsteczkowej i struktury chemicznej. Dlatego nie można przenosić wyników badań naukowych
z jednego preparatu na inny. W praktyce oznacza to, że przy ocenie skuteczności konkretnego produktu warto zwracać uwagę nie tylko na obecność β-glukanów w składzie, ale również na ich pochodzenie i jakość.
Źródła
- Batbayar S, Lee DH, Kim HW. Immunomodulation of Fungal β-Glucan in Host Defense Signaling by Dectin-1. J Microbiol Biotechnol. 2012;22(11):1498-1503. PMID: 24009832.
- Goodridge HS, Wolf AJ, Underhill DM. Beta-glucan recognition by the innate immune system. Immunol Rev. 2009;230(1):38-50. PMID: 19594628.
- Chan GC, Chan WK, Sze DM. The effects of beta-glucan on human immune and cancer cells. J Hematol Oncol. 2009;2:25. PMID: 19515245.
